Upoznajte Bogatić

11. Aug. 2011 Crkva Presvete Bogorodice u Bogatiću

Crkva
Crkva
Crkva
Crkva

Staru Crkvu u Bogatiću prvi je detaljnije opisao Joakim Vujić 1826. godine:" U ovom selu jest jedna velika nova, ot drva naÄŤinjena cerkva. Osnovatelj ove crkve jest NJegovo KnjaĹľevsko Sijateljstvo G. Miloš, s njegovim bratom g. Jefremom. Na ovom mestu predje bila je jedna mala cerkva koju su Turci po padeniju serpskog voĹľda G. Petrovića popalili i do osnivanija porušili bili. Hram cerkve jeste Tomina Nedelja, osmi dan posle paše."Polovinom XIX veka sagradjena je velika, jednobrodna crkva sa pripratom, horom i zvonikom. Pri ulasku u crkvu, spolja sa desne starne na zidu stoji ploÄŤa koja govori da je crkva podizana 1854 - 1856. godine. U gradnji su uÄŤestvovale opštine: bogatićka, dubljanska, belotićka i metkovićka. Posvećena je Presvetoj Bogorodici i predstavlja pravi dragulj naše kulturne prošlosti. Iako je crkva dovršena 1856. godine, prošlo je nekoliko godina dok je crkvena opština rešila da izvrši uredjenje unurašnjosti. O tome Konzistorija eparhije šabaÄŤke 15. juna 1863., pod brojem 923, izveštava Ministarstvo prosvete i crkvenih dela:"... da opština bogatićska Ĺľeli malati svoju crkvu, a na to da upotrebi crkveni njen kapital, koji je odobrenju Ministarstva za tu celj zadrĹľan, te nije upravi fondova predat, pa, budući da taj kapital neće biti dovoljan za namenutu celj, moli Konzistorija za podejstvo vaše kod dotiÄŤnog ministarstva da se moĹľe kusur, koji nedostaje, porezom podmiriti.

"Ministarstvo je na ovo dalo odgovor: "PreporuÄŤujemo Konzistoriji da ona ugovori s molerom, pa potom odgovori."Za izradu ikonostasa crkve u Bogatiću ugovor je sklapan dva puta; prvo sa Urošem KneĹľevićem, koji nije ostvaren i drugi put sa Stevanom Todorovićem. PoÄŤetkom 1819. godine crkvena opština u Bogatiću se obraća šabaÄŤkoj episkopiji i Konzistoriji i moli da joj se odobri 1300 dukata za ukrašavanje templa i kreÄŤenje. Iste godine, 2. februara Dimitrije Berić, sveštenik i Ĺ˝ivko DaniÄŤić podnose dva ugovora o Ĺľivopisnom ukrašavanju sa Vulom Atanackovićem, preduzimaÄŤem iz Beograda po ceni od 2100 dukata. Opština je pogodila Stevana Todorovića, umetnika, iskusnog, renomiranog majstora religioznih kompozicija i portreta.Kada je sklopljen ugovor sa V. Atanackovićem Konzistorija šabaÄŤke eparhije o svemu je obavestila Ministarstvo prosvete i crkvenih dela, uz dopunu: "Ukrašavanje Ĺľivopisno će izvršiti sam g. Todorović, Ĺľivopisac iz Beograda i profesor realke. Uz ugovor Stevan Todorović je uverio Konzistoriju da će preduzeti posao moći na zadovoljstvo opštine i crkvenih vlasti izvršiti."Stevan Todorović bio je bolje sreće od Uroša KneĹľevića, ali je ipak, cela 1870. godina protekla u prepiskama.

PoÄŤetak radova bio je vezan za novac koji je već bio kod Uprave fondova i razlike koju je CrkvaBogatic1m.jpgopština putem poreza trebala da dopuni. Ikonostas, kao i cela unutrašnjost crkve uradjeni su tek 1871. godine.Crkva Presvete Bogorodice je znaÄŤajan spomenik kulture, stavljen pod zaštitu drĹľave. U svojim odajama ÄŤuva dobra izuzetne vrednosti sa signaturom S. Todorovića: Ikonu Jovana Krstitelja, Ikonu Isusa Hrista, Ispod "Krštenja Hristovog", Ispod ikone Sv. Deve Marije.Iz stare crkve koja je sagradjena 1795. godine prenete su 54 ikone, dva filigrantska krsta, 2 jevandjelja i 20 bogosluĹľbenih knjiga. Na vladiÄŤanskom prestolu je zapisano "Poleksija Todorović 1871", što govori da je Stevanu Todoroviću u toku rada pomagala odana supruga Poleksija. Zidovi i svod crkve uradjeni su u imitaciji mermera. Na samom svodu izmalane su freske "strašnog suda". S leve strane, odmah iznad hora, stoji sledeća zabeleška: "Moleri Ivan D. Dostevski i Risto Z. Zografski iz Samokov 1871." Samokov je poznato mesto u Bugarskoj, koje je u 19. veku dalo ÄŤitav niz generacija realistiÄŤkog pravca slikarstva u Bugarskoj. Sredstvima Opštine Bogatić i Ministarstva kulture Zavod za zaštitu spomenika kulture iz Valjeva obavio je 2008 I 2009. godine restauraciju istorijski vrednog ikonostasa.

VRH